Η διαφραγματοκήλη είναι μια από τις πιο συχνές παθήσεις του ανώτερου πεπτικού συστήματος και αφορά τη μετατόπιση τμήματος του στομάχου προς το θώρακα, μέσω ενός ανοίγματος στο διάφραγμα. Παρόλο που συχνά παραμένει ασυμπτωματική, σε αρκετές περιπτώσεις συνδέεται με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, καούρες, δυσφορία στο στήθος και δυσπεψία.

Η σωστή διάγνωση και η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας είναι καθοριστικής σημασίας για την ανακούφιση των συμπτωμάτων και την πρόληψη επιπλοκών. Οι σύγχρονες θεραπείες για διαφραγματοκήλη προσφέρουν πλέον ασφαλείς, ελάχιστα επεμβατικές λύσεις, με γρήγορη ανάρρωση και εξαιρετικά αποτελέσματα.

 

Τι είναι η διαφραγματοκήλη

Η διαφραγματοκήλη προκαλείται όταν μέρος του στομάχου περνά μέσα από το διάφραγμα — τον μυ που χωρίζει τη θωρακική από την κοιλιακή κοιλότητα — και μετατοπίζεται προς τον θώρακα. Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι:

 

• • Ολισθαίνουσα διαφραγματοκήλη: Είναι η πιο συχνή μορφή και συνήθως συνδέεται με παλινδρόμηση οξέων και καούρες.

• • Παραοισοφαγική διαφραγματοκήλη: Είναι πιο σπάνια αλλά και πιο επικίνδυνη, καθώς το στομάχι μπορεί να παγιδευτεί στο θώρακα, προκαλώντας επιπλοκές όπως στραγγαλισμό ή αιμορραγία.

Οι αιτίες που συμβάλλουν στην εμφάνιση της πάθησης περιλαμβάνουν την αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης λόγω:

 

• • Παχυσαρκίας ή εγκυμοσύνης

• • Χρόνιας δυσκοιλιότητας ή βήχα

• • Άρσης βαρών ή έντονης σωματικής καταπόνησης

• Ηλικίας και εξασθένησης των μυών του διαφράγματος

 

Μπορεί να σας ενδιαφέρει:  Διαφραγματοκήλη: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τα συμπτώματα και τη θεραπεία

 

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα

Αν και σε κάποιους ασθενείς η διαφραγματοκήλη μπορεί να μην προκαλεί έντονα συμπτώματα, στις περισσότερες περιπτώσεις εκδηλώνονται:

 

• • Καούρες και κάψιμο στο στήθος, ειδικά μετά το φαγητό ή όταν ο ασθενής ξαπλώνει

• • Αίσθημα φουσκώματος, ρεψίματα ή ναυτία

• • Δυσφαγία (δυσκολία στην κατάποση)

• • Πόνος στο στήθος ή πίσω από το στέρνο
    

• • Αίσθημα κόπωσης ή βήχας που επιδεινώνεται μετά τα γεύματα

Η παρουσία αυτών των συμπτωμάτων δεν πρέπει να αγνοείται, καθώς μπορεί να υποδεικνύει γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (GERD), η οποία συνδέεται άμεσα με τη διαφραγματοκήλη

 

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό κλινικής εξέτασης και εξειδικευμένων εξετάσεων. Ο γαστρεντερολόγος ή ο χειρουργός μπορεί να ζητήσει:

 

• • Ακτινογραφία ανώτερου πεπτικού με βάριο: αναδεικνύει τη μετατόπιση του στομάχου.

• • Γαστροσκόπηση: επιτρέπει την άμεση επισκόπηση του οισοφάγου και του στομάχου.

• • Μέτρηση οισοφαγικού pH: αξιολογεί την ένταση και τη συχνότητα της παλινδρόμησης.

• • Μανομετρία οισοφάγου: μετρά την πίεση και τη λειτουργία του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα.

Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την εξατομικευμένη επιλογή θεραπείας, ανάλογα με τη βαρύτητα και τη συχνότητα των συμπτωμάτων.

 

Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Διατροφή κατάλληλη για διαφραγματοκήλη: Πώς η σωστή διατροφή βοηθά στις καούρες από διαφραγματοκήλη

 

 

Συντηρητική θεραπεία και αλλαγές στον τρόπο ζωής

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ειδικά όταν η διαφραγματοκήλη είναι μικρή και δεν προκαλεί επιπλοκές, εφαρμόζεται συντηρητική αντιμετώπιση.

Αυτή περιλαμβάνει:

 

• • Φαρμακευτική αγωγή, όπως:
    

     

    • • Αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPIs) για μείωση της οξύτητας του στομάχου.
    • • Αντιόξινα και Η2 αναστολείς για προσωρινή ανακούφιση.

• • Διατροφικές αλλαγές, όπως:
    

     

    • • Μικρά και συχνά γεύματα.
    • • Αποφυγή καφέ, σοκολάτας, αλκοόλ, λιπαρών και πικάντικων τροφών.
    • • Διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες για πρόληψη δυσκοιλιότητας.

• • Τροποποίηση συνηθειών:
    

     

    • • Ύπνος με ελαφρώς ανυψωμένο κεφάλι.
    • • Αποφυγή κατάκλισης αμέσως μετά το φαγητό.
    • • Έλεγχος βάρους και διακοπή καπνίσματος.

Η κατάλληλη διατροφή για διαφραγματοκήλη αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη μείωση των καούρων και τη σταθεροποίηση της πάθησης.

 

Χειρουργικές θεραπείες για διαφραγματοκήλη

Όταν τα συμπτώματα παραμένουν παρά τη φαρμακευτική αγωγή ή όταν η κήλη είναι μεγάλη (ιδίως παραοισοφαγική), προτείνεται χειρουργική αποκατάσταση.

Οι πιο σύγχρονες επεμβάσεις περιλαμβάνουν:

 

• • Λαπαροσκοπική αποκατάσταση:
    Ελάχιστα επεμβατική τεχνική που επαναφέρει το στομάχι στη φυσιολογική του θέση και ενισχύει το διάφραγμα με ράμματα ή πλέγμα.

• • Θεραπεία Nissen (Fundoplication):
    Δημιουργείται ένας “φυσικός σφιγκτήρας” τυλίγοντας το άνω μέρος του στομάχου γύρω από τον οισοφάγο, ώστε να αποτρέπεται η παλινδρόμηση.

• • Μερική fundoplication (Toupet ή Dor):
    Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις όπου απαιτείται πιο ήπια αποκατάσταση για καλύτερη κατάποση.

Τα πλεονεκτήματα των σύγχρονων επεμβάσεων:

 

• • Ελάχιστος πόνος και μικρές τομές

• • Νοσηλεία 1–2 ημερών

• • Ταχεία ανάρρωση και επιστροφή στις δραστηριότητες μέσα σε λίγες εβδομάδες

• • Εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό υποτροπής

 

Αποκατάσταση και μετεγχειρητική φροντίδα

Η πλήρης ανάρρωση μετά από χειρουργική αποκατάσταση διαρκεί συνήθως 3–4 εβδομάδες. Κατά την περίοδο αυτή:

 

• • Προτιμώνται μαλακές και εύπεπτες τροφές (σούπες, γιαούρτια, βραστά λαχανικά).

• • Αποφεύγονται αναψυκτικά, λιπαρά και όξινα τρόφιμα.

• • Εντάσσεται σταδιακά ήπια φυσική δραστηριότητα.

• • Αποφεύγεται η άρση βαρών και η έντονη προσπάθεια για τουλάχιστον 6 εβδομάδες.

Η καθοδήγηση του γιατρού και του διατροφολόγου εξασφαλίζει ασφαλή επούλωση και αποτρέπει την υποτροπή.

 

Πρόληψη και καθημερινή φροντίδα

Η πρόληψη βασίζεται στη μείωση της πίεσης στο διάφραγμα και την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών:

 

• • Διατήρηση φυσιολογικού βάρους.

• • Διακοπή καπνίσματος και περιορισμός αλκοόλ.

• • Ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες.

• • Αποφυγή στενών ρούχων που πιέζουν την κοιλιά.

• • Ύπνος με το κεφάλι σε ελαφρώς ανυψωμένη θέση.

Η σωστή φροντίδα μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες υποτροπής ή επιδείνωσης της πάθησης.

 

Συχνές ερωτήσεις για τη διαφραγματοκήλη

Πονάει πάντα η διαφραγματοκήλη;
Όχι πάντα. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν προκαλεί καθόλου ενοχλήσεις και εντοπίζεται τυχαία σε εξετάσεις. Όταν όμως συνοδεύεται από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, εμφανίζονται καούρες, κάψιμο στο στήθος, φούσκωμα και μερικές φορές πόνος ή δυσφορία μετά τα γεύματα. Τα συμπτώματα συνήθως επιδεινώνονται όταν ο ασθενής ξαπλώνει ή σκύβει.

Μπορεί να θεραπευτεί χωρίς χειρουργείο;
Ναι, στις περισσότερες περιπτώσεις η διαφραγματοκήλη αντιμετωπίζεται συντηρητικά. Η φαρμακευτική αγωγή (αντιόξινα, αναστολείς αντλίας πρωτονίων) και η σωστή διατροφή συμβάλλουν σημαντικά στον έλεγχο των συμπτωμάτων. Το χειρουργείο προτείνεται μόνο όταν υπάρχει σοβαρή παλινδρόμηση, έντονος πόνος ή επιπλοκές, όπως περίσφιξη στομάχου.

Πότε χρειάζεται να δω γιατρό;
Αν οι καούρες ή το κάψιμο στο στήθος είναι συχνά και επιμένουν, αν δυσκολεύεστε να καταπιείτε ή έχετε ναυτία, εμετούς ή πόνο μετά το φαγητό, είναι σημαντικό να γίνει αξιολόγηση από ειδικό γαστρεντερολόγο ή χειρουργό. Η έγκαιρη διάγνωση αποτρέπει την επιδείνωση των συμπτωμάτων και μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών.

Πόσο ασφαλής είναι η χειρουργική αποκατάσταση;
Η λαπαροσκοπική αποκατάσταση θεωρείται πολύ ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος. Με μικρές τομές και γρήγορη ανάρρωση, οι ασθενείς συνήθως επιστρέφουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες μέσα σε λίγες εβδομάδες. Τα ποσοστά επιτυχίας είναι εξαιρετικά υψηλά, ενώ ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ήπιος και παροδικός.

Ποια διατροφή βοηθά στη διαφραγματοκήλη;
Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη μείωση των καούρων και της παλινδρόμησης. Προτιμήστε τροφές όπως μπανάνες, βρώμη, πατάτες, γιαούρτι χαμηλών λιπαρών και βραστά λαχανικά. Αποφύγετε καφέ, σοκολάτα, πικάντικα φαγητά, αναψυκτικά και λιπαρά γεύματα. Μικρά, συχνά γεύματα και αποφυγή κατάκλισης αμέσως μετά το φαγητό βοηθούν στην καλύτερη πέψη και στη σταθεροποίηση των συμπτωμάτων.