Challenge stress: Πώς το «σωστό» στρες ανεβάζει την απόδοση
Όπως αναλύει το Targeted.gr, το εργασιακό στρες δεν είναι πάντα αρνητικό. Παρά τη φήμη του, η σύγχρονη οργανωσιακή έρευνα δείχνει ότι υπάρχει ένα είδος στρες που, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όχι μόνο δεν μειώνει την απόδοση — μπορεί να τη βελτιώσει.
Αυτό είναι το challenge stress.
Δεν πρόκειται για εξάντληση, φόρτο ή πίεση πανικού.
Είναι το στρες που προκύπτει από ουσιαστικές, δίκαιες και ξεκάθαρες προκλήσεις: στόχους που είναι απαιτητικοί αλλά εφικτοί, projects με νόημα και ρόλους που επιτρέπουν ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Όταν σχεδιάζεται σωστά, το challenge stress συμβάλλει στο να λειτουργούν ορισμένες ομάδες σε επίπεδα πολύ υψηλότερης απόδοσης — ενώ άλλες, με αντίστοιχα προσόντα, παραμένουν στάσιμες.
Ακολουθεί τι το κάνει τόσο διαφορετικό — και γιατί χρειάζεται προσεκτική εφαρμογή.
1. Μοιάζει με πίεση, αλλά βιώνεται ως κίνητρο
Το challenge stress εμφανίζεται όταν οι προκλήσεις:
• έχουν ξεκάθαρο σκοπό,
• είναι ρεαλιστικές,
• απαιτούν προσπάθεια και δεξιότητα,
• συνδέονται με προσωπική ή επαγγελματική εξέλιξη.
Σε αυτές τις συνθήκες, ο εγκέφαλος τείνει να ερμηνεύει την πρόκληση ως ευκαιρία, όχι ως απειλή.
Αποτέλεσμα: αυξημένη συγκέντρωση, ενέργεια και διάθεση για επίτευξη.
Σημαντική διευκρίνιση:
η θετική επίδραση ισχύει έως ένα όριο. Όταν η πρόκληση ξεπερνά τις διαθέσιμες αντοχές ή τους πόρους, το challenge stress μετατρέπεται σε επιβαρυντικό στρες.
2. Μπορεί να ενισχύσει τη δημιουργικότητα και τη στρατηγική σκέψη
Σε αντίθεση με το distress, το challenge stress — όταν συνδυάζεται με αυτονομία και χρόνο σκέψης — μπορεί να:
• ανοίξει τη γνωστική ευελιξία,
• ενισχύσει την αναζήτηση λύσεων,
• αυξήσει τη διάθεση για πειραματισμό.
Οι ομάδες που λειτουργούν σε περιβάλλον «υγιούς πρόκλησης» έχουν συχνά καλύτερη ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων.
Ωστόσο, η δημιουργικότητα δεν ενισχύεται από την πίεση αυτή καθαυτή.
Ενισχύεται όταν η πρόκληση συνοδεύεται από χώρο, ασφάλεια και υποστήριξη.
Δείτε επίσης: Η «εποχή της μέσης απόδοσης»: Γιατί πολλές εταιρείες μένουν στο 6/10
3. Συνδέεται με υψηλότερο engagement
Όταν ένας εργαζόμενος αισθάνεται ότι αναπτύσσεται μέσω της δουλειάς του, η δέσμευση αυξάνεται.
Το challenge stress μπορεί να:
• ενισχύσει την αίσθηση προόδου,
• αυξήσει την αυτοπεποίθηση,
• δημιουργήσει θετικό momentum μέσα στην ομάδα.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν υπάρχει τακτικό feedback και αναγνώριση της προσπάθειας — όχι μόνο του αποτελέσματος.
4. Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο burnout — μόνο με τις σωστές προϋποθέσεις
Σε αντίθεση με τη γενικευμένη πίεση, το challenge stress δεν οδηγεί απαραίτητα σε εξάντληση, εφόσον συνυπάρχουν:
• σαφείς στόχοι,
• ρεαλιστικά timelines,
• πρόσβαση σε πόρους και βοήθεια,
• υποστηρικτική ηγεσία.
Το πρόβλημα δεν είναι η πρόκληση.
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ο εργαζόμενος βιώνει την πρόκληση χωρίς έλεγχο και χωρίς στήριξη.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το challenge stress μετατρέπεται σε παράγοντα burnout.
5. Πώς το αξιοποιούν αποτελεσματικά οι κορυφαίοι οργανισμοί
Πολλοί επιτυχημένοι οργανισμοί σχεδιάζουν συνειδητά περιβάλλοντα «challenge stress», γνωρίζοντας ότι η επίδρασή του εξαρτάται από το πλαίσιο.
Συνήθως:
• Θέτουν απαιτητικούς αλλά ξεκάθαρους στόχους.
• Δίνουν αυτονομία στον τρόπο υλοποίησης.
• Συνδέουν τα projects με ουσιαστικό σκοπό.
• Παρακολουθούν τη φόρτιση και όχι μόνο τα αποτελέσματα.
• Παρέχουν feedback που αναπτύσσει δεξιότητες — όχι φόβο.
Όταν αυτά συνυπάρχουν, η απόδοση συχνά βελτιώνεται φυσικά, χωρίς micromanagement ή εξαντλητική πίεση.
Συμπέρασμα
Το challenge stress δεν είναι «ελεγχόμενο άγχος».
Είναι ένας μηχανισμός ανάπτυξης που λειτουργεί μόνο όταν σχεδιάζεται σωστά.
Οι ομάδες δεν χρειάζονται λιγότερες προκλήσεις.
Χρειάζονται καλύτερα δομημένες προκλήσεις, με σαφήνεια, στήριξη και νόημα.
Όταν το περιβάλλον προσφέρει αυτά τα στοιχεία, το «σωστό» στρες μπορεί να μετατραπεί σε καταλύτη απόδοσης, μάθησης και βιώσιμης εξέλιξης — τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τις επιχειρήσεις.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Οι 5 τύποι εργασιακού στρες και πώς επηρεάζουν την απόδοση
Γεννημένος στην Αθήνα, στις αρχές της δεκαετίας του ’90, έχοντας ήδη πατήσει τα 30, ο υποφαινόμενος, με σπουδές στην Ψυχολογία, παραμένει ανήσυχος, ανικανοποίητος, λάτρης της συνεχούς αναζήτησης, μανιώδης συλλέκτης αντικειμένων που σχετίζονται με τις προσφιλείς του δραστηριότητες.