Οι 5 τύποι εργασιακού στρες και πώς επηρεάζουν την απόδοση

Όπως αναλύει το Targeted.gr, το εργασιακό στρες δεν είναι μια ενιαία έννοια — και σίγουρα δεν επηρεάζει όλους με τον ίδιο τρόπο.
Η σύγχρονη έρευνα στην οργανωσιακή συμπεριφορά δείχνει ότι υπάρχουν πέντε κύριοι τύποι στρες, οι οποίοι εμφανίζονται επαναλαμβανόμενα στις επιχειρήσεις και επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα, τη συγκέντρωση, τη δημιουργικότητα και τη δέσμευση των εργαζομένων.

Το πιο σημαντικό;
Δεν είναι όλα τα είδη στρες επιβλαβή.
Ορισμένα μπορούν να αυξήσουν την απόδοση — αρκεί να βρίσκονται στο σωστό επίπεδο και να συνοδεύονται από υποστήριξη.

Ακολουθούν οι 5 τύποι εργασιακού στρες και τι σημαίνουν για την πραγματική απόδοση των ομάδων.

1. Στρες φόρτου (Workload Stress)

Ο πιο συνηθισμένος τύπος στρες — και αυτός που συχνά δημιουργείται «σιωπηλά».

Εμφανίζεται όταν:
• ο όγκος εργασίας ξεπερνά τους διαθέσιμους πόρους,
• υπάρχουν συνεχόμενες προθεσμίες,
• η δουλειά απαιτεί σταθερά υψηλή ένταση χωρίς περιόδους ανάκαμψης.

Πώς επηρεάζει την απόδοση:
Έρευνες δείχνουν ότι το παρατεταμένο στρες φόρτου:
• μειώνει τη συγκέντρωση,
• αυξάνει την πιθανότητα λαθών,
• οδηγεί σε πτώση ποιότητας μετά από συγκεκριμένο σημείο,
• επιταχύνει την εξουθένωση.

Το πρόβλημα δεν είναι ο μεγάλος φόρτος. Είναι η έλλειψη ρυθμού και ανάκαμψης.

2. Στρες ασάφειας ρόλου (Role Ambiguity Stress)

Ένας από τους πιο προβλεπτικούς παράγοντες χαμηλής απόδοσης.

Εμφανίζεται όταν:
• οι προσδοκίες δεν είναι ξεκάθαρες,
• ο εργαζόμενος δεν ξέρει πώς αξιολογείται,
• οι προτεραιότητες αλλάζουν συχνά,
• υπάρχουν πολλαπλές ή αντιφατικές οδηγίες.

Πώς επηρεάζει την απόδοση:
• μειώνει την πρωτοβουλία,
• αυξάνει την ανασφάλεια,
• ρίχνει την ταχύτητα λήψης αποφάσεων,
• οδηγεί σε χαμηλότερη ποιότητα λόγω διστακτικότητας.

Η έρευνα συμφωνεί: Όταν οι εργαζόμενοι δεν ξέρουν τι σημαίνει «καλή δουλειά», αποδίδουν σημαντικά χειρότερα — ανεξάρτητα από τις ικανότητές τους.

Δείτε επίσης: Οι δουλειές του μέλλοντος δεν θα έχουν “παραδοσιακούς” managers — γιατί αλλάζει το μοντέλο ηγεσίας

3. Στρες διαπροσωπικών σχέσεων (Interpersonal Stress)

Το πιο «αόρατο» και συχνά το πιο υποτιμημένο.

Εμφανίζεται όταν υπάρχει:
• ένταση μεταξύ συναδέλφων,
• παθητική-επιθετικότητα,
• χαμηλή εμπιστοσύνη,
• ελάχιστη συνεργασία,
• τοξικές συμπεριφορές που δεν αντιμετωπίζονται.

Πώς επηρεάζει την απόδοση:
Έρευνες στην οργανωσιακή ψυχολογία δείχνουν ότι οι διαπροσωπικές συγκρούσεις:
• αποσπούν την προσοχή,
• μειώνουν τη συνεργατική συμπεριφορά,
• οδηγούν σε αμυντικές και επιφυλακτικές στάσεις,
• καθυστερούν σημαντικές αποφάσεις και παραδόσεις.

Ακόμη και οι καλύτεροι επαγγελματίες αποδίδουν χειρότερα σε περιβάλλον χαμηλής εμπιστοσύνης.

4. Στρες έλλειψης αυτονομίας (Low-Control Stress)

Ένα από τα πιο επιβαρυντικά είδη στρες — και από τα πιο συχνά σε κακοδομημένες ομάδες.

Εμφανίζεται όταν:
• ο manager κάνει micromanagement,
• υπάρχει έλεγχος σε κάθε απόφαση,
• δεν υπάρχει ευελιξία στον τρόπο εργασίας,
• λείπει η αίσθηση επιρροής στο αποτέλεσμα.

Πώς επηρεάζει την απόδοση:
• μειώνει τη δημιουργικότητα,
• πέφτει το engagement,
• ενισχύεται η «τυπική» δουλειά αντί της ουσιαστικής,
• αυξάνεται η εξάντληση και η ψυχολογική φθορά.

Η αυτονομία θεωρείται από τη βιβλιογραφία ένας από τους πιο ισχυρούς παράγοντες ψυχολογικής ευεξίας και υψηλής απόδοσης.

5. Στρες ανάπτυξης (Challenge Stress)

Το μοναδικό είδος στρες που μπορεί να αυξήσει την απόδοση — όταν διαχειρίζεται σωστά.

Εμφανίζεται όταν:
• ο εργαζόμενος έχει απαιτητικές αλλά δίκαιες προκλήσεις,
• νιώθει ότι μαθαίνει και εξελίσσεται,
• υπάρχει υποστήριξη και σαφήνεια στόχων,
• υπάρχει εφικτός δρόμος για ανάπτυξη.

Πώς επηρεάζει την απόδοση:
Η έρευνα δείχνει ότι το «υγιές» στρες πρόκλησης:
• ενισχύει τη συγκέντρωση,
• αυξάνει τη δέσμευση,
• βελτιώνει τη δημιουργικότητα,
• οδηγεί σε υψηλότερη παραγωγικότητα.

Αυτό ισχύει όμως μόνο όταν ο εργαζόμενος έχει πόρους, καθοδήγηση και ξεκάθαρο πλαίσιο.

Συμπέρασμα

Δεν είναι όλα τα στρες ίδια — και δεν έχουν όλα την ίδια επίδραση στην απόδοση.
Οι πιο σύγχρονες εταιρείες και ομάδες το γνωρίζουν και επενδύουν συστηματικά σε:

• μείωση του στρες φόρτου,
• ξεκάθαρη καθοδήγηση και ρόλους,
• διαχείριση διαπροσωπικών συγκρούσεων,
• αύξηση της αυτονομίας,
• ενίσχυση του «καλού» στρες που σχετίζεται με ανάπτυξη και μάθηση.

Το εργασιακό στρες δεν θα εξαφανιστεί ποτέ —
αλλά το είδος του καθορίζει αν μια ομάδα θα ανθίσει ή θα εξαντληθεί.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Πότε η υπερανάλυση σκοτώνει τη στρατηγική